Ik gebruik generatieve AI veel. Voor mijn studie, maar ook daarbuiten. Ik gebruik het om complexe concepten beter te begrijpen, ideeën te structureren, uitleg te krijgen en mijn eigen gedachten te toetsen. Daardoor leer ik sneller en dieper. Daarnaast gebruik ik het ook voor schrijven, samenvatten, programmeren en brainstormen.
Ik ben geen taalwonder. Ik studeer ook niet voor niets aan
de TU/e. Ik weet meestal goed wat ik wil zeggen, maar het netjes en helder
opschrijven vind ik lastig. Spelling, grammatica en zinsstructuur zijn niet
mijn sterkste punten. Voor mij is genAI daarom een grote winst: ik doe het
denkwerk zelf, en AI helpt me om dat goed onder woorden te brengen. Alleen ik
merk wel dat het gevaar is, dat ik zelf niet meer denk maar ai gebruik als
"fixer".
Wat vinden experts?
Er verschijnen er de laatste jaren steeds meer onderzoeken die een keerzijde laten zien: te veel leunen op GenAI kan negatieve effecten hebben op ons cognitief functioneren.
Een concreet voorbeeld komt uit de medische wereld. AI kan heel goed helpen bij het detecteren van ziektes, en dat is natuurlijk waardevol. Maar als artsen te veel vertrouwen op AI, kan dat er ook voor zorgen dat ze hun eigen diagnostische vaardigheid minder scherp houden of deels verleren.
Een ander effect verwoordt de NOS als “eenheidsworst”. Tekstgeneratie voelt vaak uniek als je het zelf gebruikt, maar als je het vaker ziet, blijkt dat veel outputs op elkaar gaan lijken. Dat kwam ook terug in het nieuws: recruiters merken dat ze steeds vaker motivatiebrieven krijgen die generiek en voorspelbaar zijn, omdat veel mensen AI inzetten. Dit effect is ook terug te vinden in wetenschappelijk onderzoek.
Daarnaast zijn er studies die laten zien dat schrijven met alleen AI kan samenhangen met lagere hersenactiviteit en minder goed kunnen herinneren wat je hebt opgeschreven. Een bekend voorbeeld is recent onderzoek van het MIT Media Lab, waarin met EEG metingen werd gekeken naar hersenconnectiviteit tijdens schrijven met en zonder AI. Daaruit bleek dat bij intensief AI gebruik de hersenactiviteit en latere herinnering aan de inhoud lager waren.
Dat moment was voor mij een wake-up call. AI levert mij veel op, maar ik wil niet dat mijn cognitieve functies langzaam verschralen omdat ik het denkwerk te vaak uitbesteed. Daarom heb ik toch een simpel voornemen:
Eerst zelf denken, daarna pas AI. Human first, then AI.
Uit de MIT-studie bleek namelijk dat deze volgorde de sleutel is: deelnemers die eerst zelf nadachten en pas daarna AI gebruikten, vertoonden een veel actiever brein en onthielden de inhoud aanzienlijk beter dan de groep die met AI begon.
In die aanpak blijft het denkwerk bij mij. AI gebruik ik daarna als sparringpartner of versneller.
Slotwoord
De volgende video verwoord dit concept op een heldere manier:
Het volgende citaat uit de video vinden wij het onderwerp perfect samenvatten:
‘In a world where the cost of answers is dropping to zero, the value of the question becomes everything.’
Uiteindelijk gaat het niet om wat de AI kan produceren, maar om wat het proces met ons eigen brein doet. Mijn conclusie is simpel: laat AI je teksten polijsten, maar laat het nooit jouw nieuwsgierigheid of jouw kritische blik doven. De vraag is de baas, niet het antwoord.
En ja, deze tekst heb ik eerst zelf bedacht en geschreven, en daarna pas aangescherpt met AI ;)
